Jak zrobić daszek na komin z blachy – poradnik krok po kroku

Wilgoć wessana przez ceglany komin potrafi zniszczyć nawet najsolidniej wymurowaną strukturę w kilka sezonów a co dopiero gdy zima przyjdzie z serią mrozów i odwilży. Prawidłowo założony daszek eliminuje ryzyko przeciekania wód opadowych do wnętrza przewodu, chroni cegły przed erozją solną i blokadami lodowymi, a przy okazji utrudnia ptakom zakładanie gniazd pod okapem. Wbrew pozorom konstrukcja takiej osłony z arkusza blachy nie wymaga drogiego sprzętu ani wieloletniej praktyki w warsztacie wystarczy parę narzędzi ręcznych, precyzyjny pomiar i świadomość, jak metal reaguje na gięcie i rozszerzalność termiczną.

• Pomiar i przygotowanie powierzchni komina
• Wybór odpowiedniej blachy i niezbędnych narzędzi
• Precyzyjne cięcie i gięcie blachy na daszek
• Montaż daszka nitowanie czy skręcanie
• Wykończenie i zabezpieczenie przed korozją
• Jak zrobić daszek na komin z blachy?

Pomiar i przygotowanie powierzchni komina

Dokładny pomiar to fundament całego przedsięwzięcia. Posługując się taśmą mierniczą z metalowym końcem, mierzysz zewnętrzny obwód komina w dwóch prostopadłych osiach różnica nawet jednego centymetra potrafi zaważyć na szczelności połączenia. Warto dodać od pięciu do ośmiu centymetrów zapasu na każdy bok, ponieważ blacha musi zachodzić poza krawędź cegły, aby woda nie ściekała bezpośrednio na spoiny. Jeśli komin ma nietypowy kształt, na przykład trapezowy lub z wystającymi półkami, rysujesz szkic w skali 1:1 bezpośrednio na kartonowym szablonie i przenosisz wymiary na arkusz.

Przed przystąpieniem do cięcia sprawdzasz stan powierzchni cegieł wzdłuż szczytu komina. Poluzowane fragmenty zaprawy należy skuć i uzupełnić nową mieszanką inaczej daszek osadzony na nierównym podłożu będzie pracował pod wpływem wiatru, co w dłuższej perspektywie prowadzi do pęknięcia połączeń. Przy okazji oceniasz, czy występujące na kominie okucia lub kołki mocujące nie kolidują z planowanym zaczepem daszka.

Istotnym elementem przygotowania jest wyczyszczenie szczeliny między czubkiem komina a dachem z ewentualnych resztek starego uszczelnienia. Zbierasz kurz szczotką drucianą, a następnie odtłuszczasz powierzchnię benzyną ekstrakcyjną tłuszcz i sadza osłabiają przyczepność silikonu dekarskiego, którym będziesz uszczelniać obwód. Ten etap bywa bagatelizowany, tymczasem to właśnie od czystości podłoża zależy trwałość hydroizolacji na kolejne lata.

Przeczytaj również o jak zrobić złote przecierki na meblach

Kolejna kwestia to kąt nachylenia dachu w miejscu, gdzie komin wystaje ponad połać. Wysokość daszka nad wylotem komina powinna wynosić minimum dziesięć centymetrów zbyt niski okap sprawia, że skraplająca się para wodna i tak wnika do przewodu. Przy dachach stromych o kącie przekraczającym czterdzieści pięć stopni rozważasz zamontowanie daszka z bocznymi osłonami, które skuteczniej odwodzą strumienie wody opływające komin podczas ulewnego deszczu.

Na koniec nanosicie na szkic docelowe wymiary z uwzględnieniem zagięć na zakładkach. Zagięcie krawędzi pod kątem dziewięćdziesięciu stopni na szerokość dwóch centymetrów tworzy sztywny kołnierz, który opiera się o ceglany wieniec to właśnie on przejmuje obciążenie wiatrem i nie pozwala blachze wypchnąć się do góry. Dla komina o wymiarach pięćdziesiąt na pięćdziesiąt centymetrów warto doliczyć po pięć centymetrów zapasu z każdej strony, co finalnie daje arkusz o wymiarach sześćdziesiąt na sześćdziesiąt centymetrów.

Wybór odpowiedniej blachy i niezbędnych narzędzi

Stal ocynkowana ogniowo pozostaje najczęściej wybieranym materiałem w polskich warunkach klimatycznych ze względu na korzystny stosunek ceny do trwałości. Cynkowana powłoka tworzy na powierzchni metalu warstwę ochronną składającą się z mieszaniny tlenków cynku i węglanu cynku, która samoczynnie regeneruje mikrouszkodzenia powstające przy cięciu czy gięciu. W praktyce oznacza to, że nawet drobne rysy na krawędziach nie prowadzą do natychmiastowej korozji, pod warunkiem że wilgoć nie zalega w szczelinach przez dłuższy czas.

Zobacz także jak zrobić drzwi z blachy trapezowej

Blacha nierdzewna gatunku 1.4301, powszechnie nazywana kwasówką, sprawdza się w rejonach o wysokim stężeniu siarki w powietrzu w pobliżu zakładów przemysłowych lub przy intensywnym ruchu drogowym. Chrom w stopie tworzy na powierzchni pasywną warstwę tlenku chromu o grubości zaledwie kilku nanometrów, która skutecznie blokuje dostęp tlenu do rdzenia metalu. Kosztuje od trzech do pięciu razy więcej niż stal ocynkowana, ale jej żywotność w agresywnym środowisku może przekroczyć czterdzieści lat bez konserwacji.

Jeśli chodzi o grubość blachy, optymalnym wyborem dla samodzielnego projektu jest arkusz o grubości od 0,6 do 0,8 milimetra. Zbyt cienki materiał poddaje się podmuchom wiatru i wydaje nieprzyjemny trzask przy nagłych zmianach temperatury zjawisko zwane brzęczeniem, które potrafi zakłócać spokój nocny. Grubszy arkusz, powyżej jednego milimetra, znacząco utrudnia ręczne gięcie i wymaga zastosowania pras krawędziowych zamiast prostych narzędzi ręcznych.

Do precyzyjnego cięcia blachy ocynkowanej najlepiej nadają się nożyce do blachy typu piły nożycowej z wygiętymi ostrzami nazywane potocznie nożycami krzywoliniowymi. Proste nożyce ręczne zostawiają na krawędzi zgniataną strefę o szerokości dwóch-trzech milimetrów, która przyspiesza korozję w miejscu cięcia. W przypadku cięcia prostoliniowego warto użyć prościanki do blachy wyposażonej w prowadnicę kątową gwarantuje ona prostopadłość cięcia z dokładnością do pół milimetra na metrze długości.

Do gięcia krawędzi potrzebujesz lub giętarki krawędziowej ręcznej, którą można wypożyczyć w wypożyczalniach narzędzi za kilkanaście złotych dziennie. Giętarka składa się z dwóch belek dociskowych połączonych przegubem dolną belkę mocujesz do stabilnego blatu roboczego za pomocą ścisków stolarskich, górną belkę z wyprofilowanym wałkiem dociskowym obracasz wokół osi i stopniowo formujesz zagięcie. Kąt kontrolujesz kątomierzem wbudowanym w konstrukcję lub kątomierzem uniwersalnym przykładanym do powierzchni blachy.

Precyzyjne cięcie i gięcie blachy na daszek

Rozpoczynasz od przeniesienia wymiarów ze szkicu na arkusz blachy za pomocą środka traserskiego stalowego rysika lub gwoździa przeciągniętego po powierzchni metalu. Linię traserską prowadzisz wzdłuż metalowej łaty lub długiej drewnianej listwy przymocowanej do blachy ściskami, co eliminuje błąd równoległości. Przed samym cięciem zakładasz grube rękawice ochronne ze strzepem krawędzie świeżo przyciętej blachy ocynkowanej potrafią być tak ostre, że przecinają skórę na wylot.

Podczas cięcia nożycami krzywoliniowymi prowadzisz ostrze okrężnymi ruchami, nie próbując wycisnąć całego przecięcia za jednym zamachem. Zbyt silny docisk deformuje płaszczyznę arkusza i powoduje Falisty brzeg zamiast gładkiej linii. Po zakończeniu cięcia sprawdzasz wzrokowo, czy krawędź nie zawiera wtrąceń drobne strzępki metalu wystające pod kątem należy spiłować pilnikiem półokrągłym o gradacji średniej, inaczej utrudnią idealne przyleganie zakładki podczas gięcia.

Gięcie krawędzi rozpoczynasz od najkrótszego boku, przesuwając blachę w szczękach giętarki stopniowo wzdłuż linii zagięcia. Kąt początkowy ustawiasz na około czterdziestu pięciu stopniach, dociskasz belkę i sprawdzasz wynik kątomierzem. Następnie pogłębiasz zagięcie do dziewięćdziesięciu stopni, przesuwając arkusz o kilka centymetrów i powtarzając operację wzdłuż całej długości. Technika ta, nazywana gięciem etapowym, zapobiega pęknięciom powłoki cynkowej, które powstają przy jednorazowym, zbyt głębokim załomie.

Jeśli projektujesz daszek stożkowy popularne rozwiązanie dla kominów o okrągłym przekroju musisz wyciąć z arkusza kliny o kącie rozwarcia od piętnastu do trzydziestu stopni, w zależności od pożądanej wysokości stożka. Kliny te po złożeniu tworzą ostry czub, który następnie wzmacniasz nitami zrywanymi lub wkrętami samowiercącymi z podkładką uszczelniającą. W przypadku blachy ocynkowanej nie stosujesz zwykłych nitów stalowych para galwaniczna cynk-żelazo przyspiesza korozję w miejscu połączenia.

Dla daszka o kształcie piramidy, czyli najczęściej spotykanej formy na kominy prostokątne, tniesz cztery identyczne trójkątne segmenty, których wspólna podstawa stanowi obwód przylegający do komina. Bok trójkąta odpowiadający krawędzi dachu zaginiasz pod kątem dziewięćdziesięciu stopni na zewnątrz, tworząc kołnierz oporowy. Wierzchołki łączysz na zakładkę, przycinając jeden z segmentów tak, aby nachodził na sąsiedni z zachodzeniem około trzech centymetrów ta zakładka pełni funkcję odwodnienia, kierując spływającą wodę na zewnątrz z dala od szczelin.

Montaż daszka nitowanie czy skręcanie

Wybór metody mocowania zależy od kilku czynników: dostępności narzędzi, planowanego okresu użytkowania daszka oraz tego, czy zamierzasz go w przyszłości zdejmować na czas czyszczenia komina. Nitowanie zapewnia trwalsze połączenie, ale wymaga dostępu do wnętrza kołnierza z obu stron w praktyce oznacza to, że komin musi mieć od góry odsłonięty wylot, co nie zawsze jest możliwe po zamontowaniu daszka na stałe.

Nity zrywane aluminiowe, popularnie zwane nitami mutrowymi, instalujesz po wcześniejszym wywierceniu otworów o średnicy zaledwie jednego milimetra większej niż trzpień nita. Wkładasz trzpień od spodu kołnierza, przytrzymujesz główkę nita szczypcami i pociągasz trzpień specjalnym narzędziem nitującym aż do charakterystycznego trzasku to moment, w którym trzpień pęka, a nitem rozszerza się w stożek, trwale zaciskając złączkę. Rozstaw nitów powinien wynosić od ośmiu do dwunastu centymetrów wzdłuż każdej krawędzi, przy czym w rogach dodajesz dodatkowy nit dla wzmocnienia konstrukcji.

Wkręty samowiercące ze stali nierdzewnej A2 stanowią alternatywę dla nitów, szczególnie gdy montujesz daszek samodzielnie bez asysty drugiej osoby przytrzymującej elementy. Wkręt samowiercący posiada końcówkę wiertłową zintegrowaną z gwintem wystarczy przyłożyć go prostopadle do powierzchni i wkręcać z umiarkowanym naciskiem, a wiertło samo przewierci blachę w ciągu kilku obrotów. Podkładka gumowa EPDM osadzona pod łbem wkrętu zapewnia szczelność połączenia i kompensuje niewielkie nierówności powierzchni.

Mocowanie kołnierza daszka do ceglnego komina realizujesz za pomocą kołków rozporowych uniwersalnych wbijanych w uprzednio wywiercone otwory w spoinach między cegłami. Średnica otworu powinna odpowiadać średnicy kołka, a głębokość osadzenia wynosić co najmniej cztery centymetry w litej cegle lub sześć centymetrów w pustakach. Wkładasz kołek, wsuwasz wkręt z podkładką stalową i dokręcasz kluczem płaskim lub nasadowym nie używaj wiertarki udarowej, bo uderzenia mogą spowodować pęknięcie osłabionych krawędzi cegieł.

Przed ostatecznym zamocowaniem kładziesz wzdłuż obwodu kołnierza piankę dekarską lub taśmę uszczelniającą samoprzylepną o grubości trzech milimetrów. Pianka dekarska po utwardzeniu tworzy elastyczną poduszkę, która wyrównuje niewielkie różnice wysokości między poszczególnymi cegłami i zapobiega przenoszeniu drgań z dachu na blachę. Taśma samoprzylepna z pianki poliuretanowej impregnadolejkiem bitumicznym sprawdza się lepiej w miejscach narażonych na bezpośredni kontakt z wodą, ponieważ zachowuje szczelność nawet przy długotrwałym zanurzeniu.

Wykończenie i zabezpieczenie przed korozją

Po zamontowaniu daszka na stałe przystępujesz do wykończenia szczeliny między kołnierzem a ceglastą powierzchnią komina. Silikon dekarski wysokiej jakości, przeznaczony do zastosowań zewnętrznych, nakładasz za pomocą wyciskacza pneumatycznego lub ręcznego różnica w koszcie urządzenia zwraca się przy większej objętości pracy, ponieważ ciągły strumień silikonu bez pęcherzy powietrza znacząco przyspiesza aplikację. Szczelinę wypełniasz od wewnątrz, dociskając wylot dyszy głęboko w szczelinę i powoli cofając wyciskacz, aby uniknąć utworzenia pustych przestrzeni.

Na zewnętrzną krawędź silikonu nakładasz dodatkową warstwę farby gruntującej antykorozyjnej w aerozolu, aby zabezpieczyć ewentualne mikropęknięcia powłoki cynkowej powstałe podczas gięcia. Farba gruntująca cynkowa zawiera drobno zmielony pył cynkowy w spoiwie epoksydowym po utwardzeniu tworzy powłokę o właściwościach protektorowych, co oznacza, że w przypadku przerwania warstwy cynku sam cynk w farbie ulega korozji jako pierwszy, chroniąc w ten sposób stalowy rdzeń. Ten mechanizm działa jednak tylko wtedy, gdy farba pokrywa minimum siedemdziesiąt procent powierzchni metalu.

Krawędzie cięte, które odsłoniły surową stal, zabezpieczasz farbą w pędzeliu, nakładając minimum dwie warstwy w odstępie czterech godzin. Pierwsza warstwa wnika w strukturę metalu i wiąże się z powierzchnią, druga tworzy zewnętrzną barierę ochronną. Używając pędzla z naturalnego włosia, unikniesz smug i nierównomiernego pokrycia, które powstają przy tańszych pędzlach syntetycznych włosie naturalne rozprowadza farbę gładziej dzięki lepszemu zwilżaniu powierzchni metalu.

Daszki stalowe ocynkowane nie wymagają okresowej konserwacji przez pierwsze pięć lat od montażu, pod warunkiem że powłoka cynkowa nie została naruszona podczas instalacji. Po tym okresie warto raz w roku skontrolować stan krawędzi, szczególnie w miejscach styku z dachem, gdzie wilgoć może zalegać dłużej niż na odkrytych powierzchniach. Jeśli zauważysz oznaki korozji białej charakterystyczny białawy nalot na powierzchni cynku zeskrobiesz go miękką szczotką nylonową i nałożysz nową warstwę farby cynkowej.

Alternatywą dla regularnej konserwacji jest zastosowanie na początkowym etapie powłoki poliestrowej nakładanej proszkowo, którą oferują niektóre warsztaty krawieckie jako usługę dodatkową. Powłoka poliestrowa ma grubość od sześćdziesięciu do stu mikrometrów i jest odporna na promieniowanie ultrafioletowe, co eliminuje konieczność malowania przez cały okres użytkowania daszka. Koszt takiej usługi dla arkusza sześćdziesiąt na sześćdziesiąt centymetrów wynosi od piętnastu do trzydziestu złotych, lecz różnica w trwałości w porównaniu z samym cynkowaniem potrafi wynieść nawet dwadzieścia lat.

Jak zrobić daszek na komin z blachy?